Çörek Otu faydaları

Çörek otu Türkiye’de, Suriye, Mısır, Suudi Arabistan, Güney Avrupa ülkelerinde, yaygın olarak tarımı yapılan, tek yıllık otsu bir bitkidir. Ülkemizde; Konya, Burdur, Afyon, Isparta, Amasya, Mersin, İstanbul, Gaziantep ve Kahramanmaraş civarında yoğun olarak çörek otu yetiştiriciliği yapılmaktadır. Doğrusal mızrak şeklinde yapraklara sahip olan bu bitkinin boyu 20-50 cm. arasında değişir. Gövdesi dik, tüylü, dallı ve seyrek yapılıdır. Çiçekleri sarı, beyaz, pembe, soluk mavi veya mor renkli, tek tek olup, uzun saplıdır ve dalların uç kısımlarına yerleşmişlerdir. Çörek otunun ülkemizde çiçek açma zamanı Haziran-Temmuz aylarıdır. Meyvesi çok tohumlu bir kapsül şeklindedir. Meyve kapsülü olgunlaşınca açılır ve tohumların rengi siyaha dönüşür. Bitkinin kullanılan en önemli kısmı taneleridir.

Çörek Otu kendi kendini üreten bir bitkidir. Çörekotu tohumundan üretilir. Çörekotunun eğer tohum kapsülleri toplanmazsa zamanla açılır, tohumlar toprağa düşerek tekrar bitki oluşur. 

Ranunculaceae  (düğün çiçeğigiller) bitki ailesinden Nigella cinsinin üç türünden biri olarak bilinen çörek otunun, tıpta kullanılan bitkiler içinde zengin tarihsel ve mistik bir geçmişe sahip olduğu, uzun yıllar yiyecekleri koruyucu ve lezzeti arttırmak amacıyla kullanıldığı bildirilmiştir.

Nigella cinsinin 20 türü bulunur. Türkiye’de bilinen 13 türü bulunur.  Nigella arvensis, Nigella damascena ve Nigella sativa insan hekimliğinde ve gıda tüketiminde baharat olarak kullanılan en önemli üç Nigella çeşididir. Ülkemizde ise tarımı en çok yapılan ve ticarete konu olan türü Nigella sativa‟dır.

Nigella kelime olarak Latincede siyahımsı anlamına gelen “nigellus‟tan türetilmiştir. Çörek otu bitkisi adını tohumlarının siyah renginden almıştır. 

Çörek Otu Bitkisinin Tarihçesi

İncelenen tarihsel belgeler, bu bitkinin tedavi maksadıyla, binlerce yıldır bilindiğini, kullanıldığını göstermektedir. 

MÖ 1333-1323 yılları arasında hüküm süren Mısır’ın 18. hanedan firavunu Tutankamon’un krallar vadisinde bulunan mezarında Nigella sativa tohumlarına rastlanmıştır. Tutankamon’un ölümünden sonraki yaşamında iyi ve sağlıklı bir yaşam dilemek amacıyla bu tohumlar konulduğu düşünülmektedir. 

Mısır Kraliçesi Kleopatra’nın sağlıklı ve güzel görünmek için çörek otundan elde edilen yağı kullandığı bilinmektedir. 

Antik Mezopotamya’da da bulunduğu, Romalılar döneminde baharat olarak kullanıldığı ve bilinmektedir.

Modern tıbbın kurucusu olarak kabul edilen Hipokrat (MÖ 460-370) tarafından karaciğerin güçlendirilmesi ve sindirim sistemi şikâyetlerinin giderilmesi amacıyla kullanılmasını önermektedir.

Çörek otu tohumları eski Mısırlı ve Yunanlı hekimler tarafından diş ağrılarında, migrende, burun tıkanıklığında ve bağırsak kurtlarında tedavi amaçlı kullanılmıştır.

Müslümanlar için N. sativa’nın asıl önemi Hz. Muhammed’in (S.A.V) Tıbb-ı Nebevi’sinde çörek otu tohumlarından genel bir ilaç olarak tüm dünyada geniş kullanım alanı olduğundan söz edilmesidir. Hz Muhammed’in (S.A.V) “Şu kara taneyi (çörek otu) kullanın, ölümden başka her şeye devadır” hadisi çörek otunun inançlı bir biçimde ve kitlesel olarak kullanılmasını etkilemesi açısından anlamlıdır. 

İbn-i Sina ünlü “Hastalıkların Kanunu” kitabında çörek otunun metabolizmayı uyardığını, uyuşukluğu ve halsizliği engellediğini savunmaktadır.

Çörek Otu İçeriği

Çörek otu tohumları sabit yağ, uçucu yağ, protein, lif, organik asit, reçine, karbonhidrat, vitamin, mineral, alkaloid, tanen, saponin, amino asit, askorbik asit, tiamin, niasin, pridoksin ve folik asit gibi bileşikleri içerir.

Tohumları kalsiyum, potasyum, fosfor, demir, magnezyum, selenyum, çinko mineralleri ve A, C, B grubu vitaminlerince zengindir.

Çörek otu sabit yağları oleik asit, linoleik asit, eikozadienoik asit, araşidonik asit, linolenik asit gibi doymamış yağ asitlerini ve miristik asit, palmitik asit, stearik asit gibi doymuş yağ asitlerini; uçucu yağları ise nigellon, karvakrol, p-simen, alfa ve beta pinen, d-limonen, timokinon, ditimokinon, timohidrokinon ve timol gibi bileşenleri içermektedir.

Çörek otunda uçucu yağlar birincil önceliktedir. Çörek otu uçucu yağlarındaki biyolojik aktif bileşikler timokinon, ditimokinon, timohidrokinon ve timoldür. Çörek otu tohumunun en aktif bileşiği olan timokinon neredeyse bu bitkiyle özdeşleşmiş olup, içeriğinde fenol halkası taşır ve kinon yapısına sahiptir.

Çörek Otu Yağı Üretimi

Kaliteli tohumların soğuk pres yöntemiyle hiçbir ısıl ya da kimyasal işleme maruz kalmadan sıkılmasıyla elde edilir. Soğuk sıkım tekniği ile elde edilmiş çörek otu yağı daha yararlıdır. Çörek otu yağını evde yapmak da mümkündür. 2 yemek kaşığı kadar öğütülmüş halde çörek otu tohumunu 200 ml’lik bir cam şişeye koyun. Ardından cam şişeyi ağzına kadar saf zeytinyağı ile doldurun. Hazırlanan bu karışımı yaklaşık 10 gün kadar bekletin. Ara sıra şişeyi çalkalayın.  10 günün sonunda ev yapımı çörek otu yağı hazır hale gelecektir. 

Çörek Otunun Faydaları

Çörek otu bitkisinin tohumları geleneksel tıpta antioksidan özelliklerine bağlı olarak kullanıla gelmiştir.

Yapılan araştırmalar çörek otunun baskın bileşeni timokinon’un vücutta, serbest radikal olarak adlandırılan hasar yapıcı molekülleri temizleyerek hücre hasarını önlemeye yardımcı olan antioksidan rolü oynadığını, anti tümör etkilerinin kansere karşı etkili olduğunu göstermektedir. 

Bitki üzerinde çalışan araştırmacılar, burun kaşıntısı, tıkanıklığı, burun akması, hapşırma gibi yaygın semptomları azaltabileceğini, alerjik rinit tedavisinde çörek otunun faydalı olabileceğini düşünmektedir.  

Çörek otunun kan basıncını kontrol altına alan özelliklere sahip olduğu yaygın olarak bildirilmektedir. Hipertansiyon sorunu olan kişilerde kan basıncı kontrolüne önemli katkılar sağlamaktadır.

Yapılan bir araştırma sonucunda araştırmacılar “pankreatik beta hücrelerinin kademeli olarak kısmi yenilenmesine neden olduğunu, serum insülin konsantrasyonlarını düşürdüğünü ve serum glikoz düzeyini düşürdüğünü vurgulamaktadır. Bu aslında önemlidir. Çünkü hem tip 1 hem de tip 2 diyabetin önlenmesine yardımcı olmak için önerilen birkaç maddeden biridir.

Aslında, araştırmaya göre, glukoz toleransını metformin kadar etkili bir şekilde, bir yan etki göstermeden geliştirir ve çok düşük toksisiteye sahip. En yaygın olarak reçete edilen tip 2 diyabet ilaçlarından biri olan metformin, çok çeşitli yan etkilere neden olabilir.

Araştırmacılar tarafından yapılan bir çalışmada, yaşam kalitesini iyileştirmek ve el egzamasının şiddetini azaltmak, cildi korumak için etkili bulunmuştur. Antioksidan, antibakteriyel ve antienflamatuar özellikleriyle, genel olarak kafa derisinin sağlığına yardımcı olabilir, kepek ve kuruluğu önler ve aynı zamanda saç sağlığını iyileştirir.

İlaçların yan etkileri, alkol tüketimi, hastalık nedeniyle karaciğer fonksiyonu ile mücadele edenler için çörek otu yağının, iyileştirme sürecini büyük ölçüde hızlandırdığı karaciğerin işlevine fayda sağladığı ve hem hasarı hem de hastalığı önlemeye yardımcı olduğu gözlenmiştir. 

Çörek otu yağı, açlığı bastırdığı için uzun süre tokluk hissi verir. Toksinlerin vücuttan atılmasıyla beraber yağların yakılmasına, kilo verilmesine yardımcı olur. 

Çörek otunun yağının anti-inflamatuar etkileri, astım semptomlarının iyileştirilmesine katkı sağlar. Astımı olan hastalarda semptomları baskıladığı gözlenmiştir.

Çörek Otu Kullanmadan Önce Dikkat Edilmesi Gerekenler

Tavsiye edilen günlük tüketim miktarı aşılmamalı.

Hamilelik ve emzirme dönemi ile hastalık veya ilaç kullanılması durumunda doktora danışılmalı.

Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır.  Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.

Paylaş:

Moringa Oleifera Bitkisi

Yorumlar: “Çörek Otu faydaları”

(will not be shared)